پژوهش در ورزش زنان

بررسی مشارکت پایدار فراغتی زنان بر پایه فعالیت‌های بدنی در فضاهای سبز شهری: نقش اوقات فراغت جدی، برجستگی هویت فراغتی و دلبستگی مکانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

رزگارر پورمعروف 1
علی افروزه 2
دنیا وطن خواه 2

1 گروه مدیریت ورزشی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 گروه مدیریت و رسانه ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

10.22089/rws.2026.19221.1117
چکیده
هدف اصلی پژوهش، بررسی مشارکت پایدار فراغتی زنان در فعالیت‌های بدنی در فضاهای سبز شهری، بر پایه نقش اوقات فراغت جدی، برجستگی هویت فراغتی و دلبستگی مکانی بود. این پژوهش با رویکرد کمّی انجام شد. جامعه آماری شامل زنان بیشتر از ۱۸ سالی بود که حداقل یک سال سابقه مشارکت در فعالیت‌های ورزشی بدنی در پارک‌ها و فضاهای سبز تهران داشتند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه استاندارد اوقات فراغت جدی اقتباس‌شده از گولد و همکاران (2008)، پرسشنامه دلبستگی مکانی وایگار (2021)، پرسشنامه برجستگی هویت فراغتی براساس چارچوب برناردو و پالما (2013) و پرسشنامه محقق‌ساخته برای سنجش مشارکت پایدار بود. سؤالات پرسشنامه شامل ۲۴ گویه با مقیاس پنج‌درجه‌ای لیکرت بود. یافته‌ها نشان داد که اوقات فراغت جدی تأثیر مثبت و معناداری بر مشارکت پایدار (203/0) 68/2، برجستگی هویتی (372/0) 18/6 و دلبستگی مکانی (496/0) 56/9 داشت. برجستگی هویت فراغتی و دلبستگی مکانی نیز تأثیر مثبت و معناداری بر مشارکت پایدار فراغتی زنان داشتند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مشارکت پایدار زنان در فعالیت‌های بدنی در فضاهای سبز شهری تهران در قالب الگوی سه‌گانه شامل اوقات فراغت جدی، برجستگی هویت فراغتی و دلبستگی مکانی، تبیین‌شدنی است. این سازوکارها به‌ترتیب تجربه را هدفمند، هویت را تثبیت و پیوند با مکان را پایدار می‌کنند و در تعامل با شرایط محیطی و اجتماعی، استمرار حضور را از سطح دسترسی به سطح مشارکت پایدار ارتقا می‌دهند.

کلیدواژه‌ها

فعالیت جسمانی
اوقات فراغت جدی
فضاهای شهری
فراغت زنان
1.       Ahmad Mahmodi Bonab, H. (2021). The effect of serious leisure and specialized recreational behaviors on spatial attachment with the mediating role of lifestyle among (athletic students of Maragheh city). Sociology and lifestyle management, 6(16), 167-187. https://doi.org/ 20.1001.1.24237558.1400.6.2.11.6 [In Persian]
2.       Aitchison, C. C. (2013). Gender and leisure: Social and cultural perspectives. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203378748-13 
3.       Alavi, L. (2020). Gender Gap in Environmental Activism: A Sociological Analysis. Journal of Environmental Studies, 46(1), 67-86. https://doi.org/10.22059/jes.2020.301354.1008009 [In Persian]
4.       bakhshi, h., & atri, f. (2022). Using Shunpikes: Women's Strategy for Overcoming Social Constraints in Tourism. Journal of Research of Deviance and Social Problems, 1(1), 129-152. https://doi.org/10. 20.1001.1.3060821.1400.1.1.5.8 [In Persian].
5.       Bazrafshan, M., Tabrizi, A. M., Bauer, N., & Kienast, F. (2021). Place attachment through interaction with urban parks: A cross-cultural study. Urban Forestry & Urban Greening, 61, 127103 https://doi.org/10.1016/j.ufug.2021.127103 [In Persian].
6.       Beaton, D. E., Bombardier, C., Guillemin, F., & Ferraz, M. B. (2000). Guidelines for the process of cross-cultural adaptation of self-report measures. Spine, 25(24), 3186-3191. https://doi.org/10.1097/00007632-200012150-00014
7.       Bettin, E., Peil, L., & Melo, M. d. (2018). Public policy municipal sport, leisure and public spaces in the management Pelotas-RS 2009-2012. https://doi.org/10.5216/rpp.v21i1.38544
8.       Danafar, F., Abolhasani, F., & Ardakani, M. M. (2024). Girls cafe tour (A qualitative study about the presence of girls in cafes in Yazd). Culture of Yazd, 4(12), 127-152. https://doi.org/10.52547/payesh.21.2.173
9.       Gould, J., Moore, D., McGuire, F., & Stebbins, R. (2008). Development of the serious leisure inventory and measure. Journal of leisure research, 40(1), 47-68. https://doi.org/10.1080/00222216.2008.11950132
10.    Green, Christine & Jones, Ian. (2005). Serious Leisure, Social Identity and Sport Tourism. Sport in Society. 8. 164-181. https://doi.org/10.1080/174304305001102010
11.    Grigoletto, A., Mauro, M., Maietta Latessa, P., Iannuzzi, V., Gori, D., Campa, F., ... & Toselli, S. (2021). Impact of different types of physical activity in green urban space on adult health and behaviors: a systematic review. European journal of investigation in health, psychology and education, 11(1), 263-275. https://doi.org/10.3390/ejihpe11010020
12.    Hair, J. F., Risher, J. J., Sarstedt, M., & Ringle, C. M. (2019). When to use and how to report the results of PLS-SEM. European business review, 31(1), 2-24. https://doi.org/10.1108/ebr-11-2018-0203
13.    Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the academy of marketing science, 43, 115-135. https://doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8
14.    Heydarikhayat, N., Heydarikhayat, S., Salehian, T., Heydarikhayat, N., & Rohani, C. (2025). Lived experiences of Iranian employed women with maintaining work-life balance: a descriptive phenomenological study. BMC Women's Health, 25(1), 311. https://doi.org/10.1186/s12905-025-03857-2 [In Persian].
15.    Hou, X., Tian, Y., & Chen, M. (2025). Third Spaces to Represent Urban Greenery: A Study of Informal Green Spaces in a High-Density City Using Deep Learning and Geo-Weighted Analysis. ISPRS International Journal of Geo-Information, 14(10), 368. https://doi.org/10.3390/ijgi14100368
16.    https://www.un.org/development/desa/en/news/social/what-is-the-city-but-the-people.html
17.    https://www.who.int/europe/publications/i/item/WHO-EURO-2016-3352-43111-60341
18.    https://www.who.int/initiatives/behealthy/physical-activity
19.    Kardavani, R., & Nafisirad, M. (2024). Factors affecting on women's identity in Iran: a Systematic review of researches in the last two decades. Woman and family studies, 12(2), 38-79. https://doi.org/10. 10.22051/jwfs.2024.43281.2966 [In Persian].
20.    Kolsoum, H., Sedighe, H., Marjan, S., & Amin, K. (2020). How Does Seriousness in Leisure Effect on Place Attachment of Unprofessional Athletes? Research on Educational Sport, 8(19), 91-114. https://doi.org/10.22089/res.2019.6429.1542 [In Persian].
21.    Kyle, G., Graefe, A., Manning, R., & Bacon, J. (2003). An examination of the relationship between leisure activity involvement and place attachment among hikers along the Appalachian Trail. Journal of leisure research, 35(3), 249-273. https://doi.org/10.1080/00222216.2003.11949993
22.    Kyle, G., Graefe, A., Manning, R., & Bacon, J. (2004). Effect of activity involvement and place attachment on recreationists' perceptions of setting density. Journal of leisure Research, 36(2), 209-231. https://doi.org/10.1080/00222216.2004.11950020
23.    Lee, J. H., Lee, S., Heo, J., & Scott, D. (2021). Deconstructing serious leisure using identity theory. Journal of Leisure Research, 52(5), 599–618. https://doi.org/10.1080/00222216.2021.1916411
24.    Lee, Jin-Hyung & Lee, Sunwoo & Heo, Jinmoo & Scott, David. (2021). Deconstructing serious leisure using identity theory. Journal of Leisure Research. 52. 1-20. https://doi.org/10.1080/00222216.2021.1916411
25.    Leguina, A. (2015). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). In: Taylor & Francis. https://doi.org/10.1080/1743727x.2015.1005806
26.    Mohammadi, M. (2016). A Historical Investigation of Sexuality and Marked Space-Case Study: Urban Historical Neighbourhood in Tehran. International Planning History Society Proceedings, 17(4). https://doi.org/10.7480/iphs.2016.4.1293 [In Persian]
27.    Pourmarouf,R, Afrouzeh,A and Hosseini,S E. (2025). Explaining Women's Sharing Behavior of Sports Lifestyle Content on Social Media: The Role of Fear of Missing Out, Conspicuous Consumption, and Social Comparison. Research on Women's Sports, 2(5), 93-116. https://doi.org/10.22089/rws.2026.18712.1086 [In Persian].
28.    Saffari, M., Heidari, K., & Fard, M. L. (2020). The Effect of Enduring Involvement in Adventure Tourism on Women’s Empowerment. Journal of Sport Management Review, 12(59), 113-134. https://doi.org/10.22089/smrj.2018.4942.1956 [In Persian].
29.    Scannell, L., & Gifford, R. (2010). Defining place attachment: A tripartite organizing framework. Journal of environmental psychology, 30(1), 1-10. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2009.09.006
30.    Shafiei, S. S. (2015). Sociological Study of Women's Leisure in Qajar Era. Journal of Social Sciences, 21(3), 201-. https://doi.org/10.22054/qjss.2014.727 [In Persian].
31.    Song W-I, Ahn B-W. Effect of Outdoor Leisure Activity Participation on Leisure Attitude, Serious Leisure, Recreational Specialization, and Leisure Satisfaction. Societies. 2023; 13(7):155. https://doi.org/10.3390/soc13070155.
32.    Stebbins, R. A. (2007). Serious leisure: A perspective for our time. Transaction Publishers. https://doi.org/10.4324/9781315129167-1
33.    Stebbins, R. A. (2020). The serious leisure perspective: A synthesis. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-030-48036-3
34.    Stebbins, Robert. (2015). Serious Leisure: A Perspective for Our Time (paperback edition). https://doi.org/10.1057/9781137513038_3
35.    Tao, H., Zhou, Q., Tian, D., & Zhu, L. (2022). The effect of leisure involvement on place attachment: Flow experience as mediating role. Land, 11(2), 151. https://doi.org/10.3390/land11020151
36.    Vinzi, V. E., Trinchera, L., & Amato, S. (2010). PLS path modeling: from foundations to recent developments and open issues for model assessment and improvement. Handbook of partial least squares: Concepts, methods and applications, 47-82. https://doi.org/10.1007/978-3-540-32827-8_3
37.    Yu, C.-Y. (2025). Access to third places: Key determinants of physical and social well-being in older adults. Urban Science, 9(5), 141. https://doi.org/10.3390/urbansci9050141
38.    Zarezadeh, Z. Z., & Rastegar, R. (2023). Gender-leisure nexus through a social justice lens: The voice of women from Iran. Journal of Hospitality and Tourism Management, 54, 472-480. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2023.02.003
 

صفحه اصلی

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما