آینده جایگاه زنان در سازمان‌های ورزشی ایران: روایت سناریوها از دل پیشران‌های راهبردی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه تربیت بدنی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه تربییت دبیر شهید رجائی، تهران، ایران

3 گروه مدیرت کارآفرینی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران

10.22089/rws.2026.19013.1107
چکیده
در این پژوهش، هدف اصلی آینده جایگاه زنان در سازمان‌های ورزشی ایران: روایت سناریوها از دل پیشران‌های راهبردی بود. رویکرد پژوهش استقرایی، جهت‌گیری آن بنیادی، شیوه انجام ترکیبی، استراتژی مورد استفاده آینده‌پژوهی و پارادایم حاکم بر آن نظریه پیچیدگی بود. مشارکت‌کنندگان شامل مدیران، مسئولان و کارشناسان ورزش زنان بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی و براساس معیارهای خبرگی، ۱۴ نفر انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از مصاحبه و پرسشنامه استفاده شد. سؤالات مصاحبه براساس اهداف پژوهش طراحی گردید و پرسشنامه نیز بر پایه اطلاعات مرحله کیفی تنظیم شد. در تحلیل ساختاری، پرسشنامه بر اساس طیف چهار ارزشی نمره‌دهی شد و در مرحله سناریونویسی از طیف مثبت و منفی سه‌گانه استفاده گردید. الگوی سناریونگاری پژوهش بر مبنای مدل شوارتز انجام شد. برای افزایش اعتبار و پایایی، از راهبردهای وثوق‌پذیری همچون رد حسابرسی، کنترل اعضا، بازبینی همتایان و بازاندیشی بر اساس معیارهای جونز، براون و هالووی (2013) بهره گرفته شد. در تحلیل داده‌ها از روش‌های دلفی فازی، تحلیل تأثیر متقابل و تحلیل موازنه تأثیر برگذر استفاده شد و نرم‌افزارهای MICMAC (نسخه 6/1/2) و Scenario Wizard (نسخه 4/31) برای پردازش داده‌ها به‌کار رفت. یافته‌ها نشان داد که از میان ۲۲ عامل شناسایی‌شده، پنج پیشران «سبک زندگی سالم، تصدی پست‌های مدیریتی، نقش رسانه‌ها، عدالت جنسیتی و سرمایه‌گذاری در ورزش بانوان» سازنده بدیل‌های آینده هستند. بر این اساس دو سناریو شامل «شکوفای سازمانی» و «اثر سقف شیشه‌ای» تدوین شد. نتایج تحلیل سازگاری سناریوها نشان داد که سناریوی «مشارکت حداکثری» (سناریوی شماره ۱) محتمل‌ترین وضعیت آینده برای جایگاه زنان در سازمان‌های ورزشی کشور است.

کلیدواژه‌ها